Yak, Isıt, Elektk Üret!

STOCKHOLM

Dünyanın en temiz ve çevre bilinci yüksek ülkelerinden biri olan İsveç, çöp sorununa örnek olacak bir çözüm buldu. Ülke genelinde kurulan “Atıktan Enerjiye” (Waste to Energy) tesisleri sayesinde, çöpler artık yalnızca bir atık değil, elektrik ve ısı kaynağına dönüşüyor.

Yıllardır sürdürülen bu sistemle İsveç, sadece kendi çöplerini değil, komşu ülkelerin çöplerini de ithal ederek enerji üretiyor. Bugün ülkede evsel ve endüstriyel atıkların yüzde 99’u geri dönüştürülüyor ya da enerjiye dönüştürülüyor.

Yak, Isıt, Elektrik Üret!

İsveç’teki enerji dönüşüm süreci dikkat çekici bir düzen içinde ilerliyor.

Önce evlerde ve işletmelerde çöpler ayrıştırılıyor. Geri dönüştürülemeyen plastik, kağıt ve organik karışımlar, özel yakma tesislerine gönderiliyor. Bu tesislerde çöpler yüksek sıcaklıklarda yakılarak ısı enerjisine dönüştürülüyor.

Elde edilen ısı, hem elektrik üretiminde kullanılıyor hem de şehirlerin merkezi ısıtma sistemine gönderilerek evlerin ısıtılmasını sağlıyor. Böylece çöpler, soğuk İsveç kışlarında evleri ısıtan bir enerji kaynağına dönüşüyor. Sıfır Atık Hedefine Doğru

Yaklaşık 35 atık-yakma tesisi bulunan İsveç, yılda ortalama 19,5 terawatt-saat enerji elde ediyor. Bunun büyük kısmı şehirlerin ısıtılmasında, geri kalanı ise elektrik üretiminde kullanılıyor.

Enerji üretiminde verimlilik öylesine yüksek ki, İsveç artık bazı dönemlerde Norveç ve İngiltere gibi ülkelerden çöp ithal ediyor. Yani başka ülkelerin çöpleri bile İsveç’te elektriğe dönüşüyor.

Çevreci Teknolojiyle Temiz Enerji

Yakma işlemi sırasında ortaya çıkan gazlar, gelişmiş filtreleme sistemleriyle arıtılıyor. Böylece atmosfere zararlı gaz salınımı minimum düzeye indiriliyor. İsveç hükümeti, 2030 yılına kadar karbon salınımını tamamen sıfıra indirmeyi hedefliyor.

Uzmanlara göre bu sistem, fossil yakıt kullanımını azaltıyor, çöp dağlarını ortadan kaldırıyor ve ekonomiye sürdürülebilir katkı sağlıyor.

Çöp Bizim Düşmanımız Değil, Kaynağımız”

İsveç Enerji Ajansı’ndan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Çöp, artık enerji üretim zincirimizin bir parçası. Onu doğanın bir parçası gibi değerlendirmeli, yok etmek yerine dönüştürmeliyiz.”

Örnek Ama Kusursuz Değil

Yine de sistemin eleştirilen yönleri de yok değil. Bazı çevreciler, “yakma işleminin geri dönüşümü ikinci plana itebileceği” ve “karbon salınımının tamamen sıfırlanamayacağı” uyarısında bulunuyor. Ancak İsveç, bu konularda şeffaf raporlama ve sürekli iyileştirme çalışmalarıyla öncü konumunu koruyor.

Sonuç: Çöp Değil, Geleceğin Enerjisi

İsveç’in atıkları elektriğe dönüştürme projesi, çevre dostu enerji üretiminin en başarılı örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Bu model, sadece İsveç için değil, dünyanın birçok ülkesi için de temiz enerjiye giden yolun haritası olabilir.