Şili’nin güneyindeki Patagonya’nın sisli ve gizemli ormanlarında, insanlık tarihinin bile ötesine uzanan bir canlı yaşıyor. Bilim insanlarının 4.000 ila 5.300 yaşında olduğunu düşündüğü Alerce Milenario, yani “Büyük Dede” ağacı, muhtemelen gezegenin en yaşlı canlılarından biri.
Bu dev selvi (Fitzroya cupressoides), mamutların hâlâ Sibirya’da dolaştığı bir çağda kök saldı. Volkanik patlamalar, iklim karmaları, kolonyal dönemler, beş buzul çağı… Hepsini gördü, hepsinden sağ çıktı. Ve dikkat edin: Hâlâ büyümeye devam ediyor.
Bu Kadar Uzun Yaşamayı Nasıl Başardı?
Doğal Zırh Gibi Odun
Reçine açısından aşırı zengin odunu, böcekleri uzak tutuyor ve çürümeyi neredeyse durduruyor. Hatta kesilmiş kütüklerinin deniz suyunda yüzlerce yıl bozulmadığı biliniyor.
Dünyanın En Stabil İklimlerinden Biri
Patagonya’nın serin ve nemli yağmur ormanları, ağaçlar için adeta doğal bir korunaklı sığınak. Yavaş, güvenli ve istikrarlı bir büyüme ortamı.
Ağır Ama Sağlam Büyüme
Yavaş büyüme = yoğun ve dayanıklı odun. Uzmanların dediği gibi:
“Bu ağaçların odunu resmen zırh gibi.”
İnsanlardan Uzak Kalmış Olması
Yüzyıllarca kimsenin ulaşamadığı bir bölgede yaşadı. Bu da onu baltalardan, kerestecilerden ve insan etkisinden korudu.
Yaşı Nasıl Hesaplanıyor?
Normalde matkapla gövdeye girilip yıllık halkalar sayılır.
Ama bu ağaç öyle ENORM (şişko) ki…
Hiçbir matkap gövdenin merkezine ulaşamıyor.
Bu yüzden bilim insanları:
Kısmi örnekler
Düşmüş dal halkaları
Büyüme modelleri
gibi verileri birleştirerek yaş tahmini yapıyor. Bugünkü analizler 4.000–5.300 yıl arasında bir yaş gösteriyor.
En Büyük Tehdit: İnsan Merakı
Ağacın yaşı duyulunca bölge bir anda turist seline uğradı.
Bu da:
kök çevresinin ezilmesine,
toprak tabakasının zarar görmesine,
ekosistemin hassas dengesinin bozulmasına
neden olmaya başladı.
Bilim insanları uyarıyor:
“Beş buzul çağını atlatan bu canlı, insan merakı yüzünden yok olmasın…”
Hayal Postası
Bu yazar hakkında henüz bilgi bulunmuyor.