Modern beton birkaç on yılda çatlayıp dağılırken, Antik Roma yapıları depremlere, deniz suyuna ve volkan patlamalarına rağmen hâlâ ayakta. Peki ama nasıl?
Bu sorunun cevabı, Pompeii’de ortaya çıkarılan 2 bin yıllık bozulmamış bir Roma şantiyesinde saklıydı.
MIT’li bilim insanlarının Nature Communications’ta yayımladığı araştırmaya göre, Romalıların kullandığı betonun sırrı “sıcak karışım” tekniği ve betona kazandırılan kendi kendini onarma yeteneği.
Betonu İçten Pişiren Yöntem: “Sıcak Karışım”
Romalı ustalar, volkanik kül (pozzolan) ile sönmemiş kireci kuru halde karıştırıyor, suyu ise en son ve doğrudan şantiyede ekliyordu.
Su eklendiği anda başlayan güçlü kimyasal reaksiyon:
Karışımı yüksek sıcaklıklara çıkarıyor
Betonu adeta içten içe pişiriyor
Modern beton üretiminde mümkün olmayan yeni kimyasal bağlar oluşturuyordu
Bu yöntem, günümüzde kullanılan “önce kireci söndür, sonra karıştır” tekniğinden tamamen farklıydı.
Betonun Gizli Silahı: Kendi Kendini Onarma Yeteneği
Antik Roma betonunda sıkça görülen ve yıllarca “hata” sanılan beyaz kireç topakları, aslında işin kilit noktasıydı.
Araştırmalar gösterdi ki:
Beton çatladığında su bu kireç parçacıklarına ulaşıyor
Kireç çözünüp yeniden kristalleşiyor
Çatlaklar kendiliğinden kapanıyor
Yani Antik Roma betonu, yaralarını kendi kendine iyileştiriyordu.
2000 Yıllık Mimarlık Bilmecesi Çözüldü
Antik mimar Vitruvius’un beton tarifleri uzun yıllardır arkeologları şaşırtıyordu. Yazdıkları, bulunan kalıntılarla örtüşmüyordu.
Pompeii’deki bulgular gerçeği ortaya koydu:
Teorik metinlerle
Şantiyedeki pratik uygulama
birbirinden farklıydı.
Vitruvius yanlış değil, eksik ya da dönemi için güncel olmayan bilgiler aktarmıştı.
Geleceğin Betonu Antik Roma’dan Doğabilir
Bilim insanları şimdi şu sorunun peşinde:
“Modern beton, Antik Roma’dan ne öğrenebilir?”
Amaç:
Daha uzun ömürlü
Daha az karbon salımı yapan
Kendini onarabilen betonlar üretmek
Geleceğin şehirleri, belki de 2 bin yıllık bir Roma teknolojisinin modern yorumuyla yükselecek.
Hayal Postası
Bu yazar hakkında henüz bilgi bulunmuyor.